مدیریت مالی دقیقا یک تیغِ دو لبه است؛ اگر اصولی انجام شود می تواند یک شرکتِ کوچک را به سعادت و شهرت برساند. اگر پرخطا عمل کند می تواند یک برندِ بزرگ را به زمین بزند. مدیر مالی (Chief Financial Officer) یا CFO همان طور که از نامش پیداست، فردی است که مسئولیتِ کلی مدیریت و نظارت بر امور دارایی های یک سازمان را بر عهده دارد.
پس از امروز هرکس از شما پرسید که مدیر مالی کیست بگویید: او مغز متفکر بخش سرمایه است. اگر نباشد تکلیفِ هر چیزی که مربوط به سرمایه و سودآوری شرکت باشد، روی هواست. چرا؟ چون وظیفه دارد تا اطمینان حاصل کند که منابعِ مالی سازمان به بهترین و پُر بازده ترین نحوِ ممکن توزیع شده اند.
شرح وظایف مدیریت مالی
با خواندن ادامه مقاله، به درکِ شفافی از این می رسید که مدیر مالی کیست . وظایف یک CFO گسترده و متنوع است و صد البته به اندازه و پیچیدگی سازمان بستگی دارد. اما به طور کلی، می توان وظایف اصلی مدیر های مالی را به شرح زیر تقسیم بندی کرد:
- برنامهریزی مالی: تدوین برنامه های مالی بلندمدت و کوتاه مدت، تهیه بودجه، پیش بینی جریانِ نقدینگی و تعیینِ اهداف مالی.
- آنالیز مالی: تحلیل صورت های مالی، نسبت های مالی و شاخص های عملکردی برای ارزیابی وضعیتِ مالی سازمان و شناسایی فرصت ها و تهدید ها.
- مدیریتِ ریسک: شناسایی و ارزیابی ریسک های مالی، تدوین استراتژی های مدیریت ریسک و اجرای اقداماتِ لازم برای کاهشِ اثراتِ منفی ریسک ها.
- گزارش دهی مالی: تهیه گزارش های مالی دوره ای برای مدیران ارشد، سهامداران و سایر ذینفعان. در واقع تمامِ تصمیم های کلیدی که مدیران باید برای ادامه حیات یک سازمان بگیرند، وابسته به صداقت و حرفه ای بودنِ این گزارش هاست.
- مدیریت سرمایه: تصمیم گیری در مورد سرمایه گذاری ها، مدیریت دارایی ها، مدیریت فرایند خرید کالاهای مصرفی سازمان، بدهی ها و بهینه سازی ساختار سرمایه، در دسته حساس ترین شرح وظایف مدیر مالی شرکت هاست.
- مدیریت مالیات: اطمینان از رعایت قوانین مالیاتی و پرداخت به موقعِ مالیات ها. در نهایت جذب، استخدام، آموزش و توسعه کارمندانِ بخش مالی از مهم ترین وظایف یک COF است.
مهارت های مورد نیاز مدیر مالی موفق
دوست دارید بدانید مدیریت مالی شرکت های موفق، چه تکنیک هایی دارند؟ البته این ها راز های مگویی نیستند و لازمه درجه یک بودن در هر شغلی است. اما در موضوعِ مورد بحث ما، مهارت های فنی و شخصیتیِ یک مدیر مالی کاریزماتیک، با تفکیک بیشتری بررسی می شوند:
مهارت های فنی
تسلط بر اصول حسابداری، مالی و اقتصاد، توانایی استفاده از نرم افزارهای مالی، دانش قوانین و مقررات مالی از مهم ترین مهارت های فنی برای یم مدیر مالی هستند. حالا کدام نرم افزارها در بخش مدیریت مالی بیشترین کاربرد را دارند؟
- نرم افزارهای حسابداری جامع: نرم افزار هایی مثلِ SAP، Oracle، و Microsoft Dynamics برای شرکتهای بزرگ بسیار کاربرد دارند. این نرم افزارها امکان مدیریت کامل منابع، چرخه حسابداری، از ثبت تراکنش ها تا تهیه صورت های مالی را فراهم می کنند.
- نرم افزارهای حسابداری کوچک و متوسط: مانند QuickBooks، Xero و Sage برای کسب و کارهای کوچک و متوسط مناسب تر هستند و امکاناتِ ساده تری را ارائه میدهند.
- Microsoft Excel: یکی از پر کاربردترین نرم افزارها برای تحلیل داده های مالی است. با استفاده از اکسل می توان جداول، نمودارها و گزارش های مختلفی ایجاد کرد و داده ها را به صورت بصری نمایش داد.
- نرم افزارهایBI (Business Intelligence): مانند Power BI، Tableau و QlikView به مدیران مالی کمک می کنند تا داده های بزرگ را تجزیه و تحلیل کرده و استراتژی های ارزشمندی از آن ها استخراج کنند.
- نرم افزارهای آماری: مثلا SPSS و SAS برای انجام تحلیل های آماری پیچیده و مدل سازی مالی استفاده می شوند.
- نرم افزارهای مدیریت پروژه: نرم افزارهای بودجه بندی واقع بینانه و مدیریت پروژه ای مثلِ Project و Asana به مدیر مالی کمک می کنند تا پروژه های مالی را هَندل کرده و پیشرفت آن ها را پیگیری کنند.
- نرم افزارهای مدیریت سرمایه: این نرم افزارها برای مدیریتِ پرتفوی سرمایهگذاری و تحلیل عملکرد سرمایهگذاری ها استفاده می شوند؛ مثل Personal Capital.
مهارت های ارتباطی مدیریت مالی
توانایی ارائه گزارش های مالی به صورت شفاف و موثر، ارتباط موثر با مدیران ارشد، سهامداران و سایر ذینفعان، از مهارت های نرم یک مدیر مالی موفق است. 2 ویژگی شخصیتی مهم:
- مهارت رهبری: توانایی مدیریت تیم مالی، ایجادِ انگیزه در کارکنان و ایجاد یک فرهنگ مالی قوی در سازمان.
- مهارت تصمیم گیری: توانایی اتخاذِ تصمیماتِ مالی پیچیده در شرایطِ عدمِ قطعیت.
مدیریت مالی به چه مدرک تحصیلی نیاز دارد؟
مدرک تحصیلی و نامِ دانشگاه، یکی از فاکتورهای تاثیر گذار روی استخدام در سمتِ COF است. هرچند که تجربه عملی و مهارت های فردی هم نقش بسزایی دارند، اما داشتنِ یک مدرک تحصیلی مرتبط، نشان دهنده دانش و توانایی های لازم برای درک پیچیدگی های شغل است. در واقع منطقی این است یک مدیر مالی، آموزش مدیریت مالی را به شکلی در قالب آکادمیک دریافت کرده باشد. به طور معمول، برای ورود به بازار کار با عنوانِ مدیریت مالی شرکت، داشتن حداقل مدرک کارشناسی در یکی از رشته های زیر توصیه می شود:
- مدیریت: اغلبِ زیر شاخه های رشته مدیریت پتانسیلِ جذب شدن به این پوزیشین شغلی را دارند؛ حالا اگر شاخه مدیریت مالی خوانده باشید که عالی است!
- حسابداری: این رشته پایه و اساس کار مالی است و درکِ عمیق از اصول حسابداری برای یک COF ضروری است.
- اقتصاد: داشتنِ دانش اقتصاد به مدیران مالی کمک می کند تا محیط کسب و کار را بهتر درک کنند و تصمیماتِ مالی خود را بر اساس تحلیل های اقتصادی بگیرند.
- علاوه بر مدرک کارشناسی از رشته های ذکر شده، داشتنِ مدرک کارشناسی ارشد در رشته های مرتبط مانند MBA (مدیریت کسب و کار) هم می تواند مزیت رقابتی خوبی برای شما ایجاد کند.
- گواهینامه های حرفه ای: داشتن گواهینامه های تخصصی مثلِ CFA (CharteredFinancial Analyst) یا CPA (Certified Public Accountant) می تواند به شما کمک کند تا کاملا در بازارِ کار متمایز شوید.
البته توجه داشته باشید که این اطلاعات کلی است و ممکن است برای پوزیشین های شغلی مختلف، الزاماتِ تحصیلی متفاوتی وجود داشته باشد. در ضمن حتی انتخاب نرم افزار مناسب به عوامل کلیدی مثلِ اندازه سازمان، صنعت، بودجه و نیاز های خاص آن بستگی دارد. این دیتا ها صرفا برای شکل گیری یک تصویر ذهنی است که مدیر مالی کیست و نیاز به چه خصوصیاتی دارد.
تیم اجرای اصول مدیریت مالی چه کسانی هستند؟
- مدیریت مالی (CFO): در بسیاری از شرکت ها، مدیریت مالی به عنوان مسئول اصلی استراتژی مدیریت سرمایه شناخته می شود. او معمولاً وظیفه تدوین و اجرای سیاست های مالی، مدیریت بودجه، سرمایه گذاری و تأمین مالی را بر عهده دارد.
- مدیر خزانه داری: در شرکت های بزرگ، ممکن است یک مدیر خزانه داری وجود داشته باشد که به طور خاص مسئول مدیریتِ نقدینگی، سرمایه گذاری کوتاه مدت و مدیریت ریسک مالی باشد.
- کمیته مالی: در بعضی شرکت ها، یک کمیته مالی متشکل از مدیران ارشد، از جمله مدیر عامل، COF و سایر کارمندان اثرگذار مرتبط با امور مالی، برای تصمیم گیری در مورد مسائل مهم مالی تشکیل می شود. این کمیته می تواند نقش مهمی در تدوین و تصویب استراتژی مدیریت سرمایه داشته باشد.
- بخش برنامه ریزی مالی: در شرکت هایی که دارای یک بخشِ برنامه ریزی مالی مجزا هستند، این بخش می تواند مسئولیت توسعه و اجرای استراتژی مدیریت سرمایه را بر عهده بگیرد.
حقوق مدیر مالی چقدر است؟
تخمین دقیق حقوق مدیر مالی شرکت، به فاکتور های زیادی بستگی دارد از جمله نوع سازمان، بزرگی سازمان و همچین گستره وظایفی که بر دوشِ مدیریت مالی است. تا این تاریخ از زمستان 1403 که در حالِ نگارش این مقاله هستیم، میانگین حقوق یک COF در کلان شهری مثلِ تهران 45 میلیون تومان است. در شهرهای کوچک تر هم این عدد بینِ 25 تا 30 میلیون تومان متغیر است.
سپاس از شما؛ بسیار مقاله مفیدی بود.