شرایط انبار کردن برنج یا شاید بهتر باشد که بگوییم شرایط انبار کردن صحیح برنج ، از آن دست مواردی است که تا امروز کمتر به جزئیاتش توجه کرده ایم. حفظ مواد غذایی یکی از قدیمی چالش های زندگی بشر تا امروز بوده است. مثلا قحطی 14 ساله مصر، که در کتب مقدس به آن اشاره شده است، در زمانِ فراعنه دودمان دوازدهم رخ داد.
به طور دقیق تر، این قحطی در دوران سلطنت فرعون سنوسرت دوم و جانشین او، سنوسرت سوم، اتفاق افتاد. بر طبقِ قصه های عهد عتیق و سفر پیدایش، مشاوری حکیم به نامِ یوسف توانست با شرایط صحیحِ نگهداری مواد غذایی از جمله گندم، این بحران را فیصله بدهد. پس اگر هزاران سال قبل با آن امکانات محدود میشد نزدیک به 20 سال قوتِ اصلی مردمانِ یک سرزمین را نگهداری کرد، حالا به مراتب طریقه نگهداری و انبار کردن برنج و گندم، راحت تر شده است.
تکنیک های اساسی شرایط انبار کردن برنج
نگهداری حجم زیاد برنج در انبار نیازمند رعایت نکات مهمی است تا از فساد، آفت زدگی و کاهش کیفیت آن جلوگیری شود. حالا قصد داریم در ادامه به طور جامع و منحصر به فرد به این تکنیک بپردازیم:
1.مکان مناسب=اصلی ترین شرایط انبار کردن صحیح برنج
- خشک و خنک: انبار باید کاملاً خشک و خنک باشد. رطوبت و گرما دشمنِ اصلی برنج هستند و باعث رشد قارچ و حشرات می شوند.
- تهویه اصولی: تهویه هوا برای جلوگیری از تجمعِ رطوبت و گرما ضروری است. در انبار از فن ها یا دریچه های تهویه استفاده کنید.
- دور از نور مستقیم خورشید: نور خورشید باعث گرم شدن برنج و کاهش کیفیت آن می شود. انبار باید تاریک یا نیمه تاریک باشد. دقیقا به همین علت است که در گذشته انبارها و سرداب ها نهایتاً فقط یک پنجره کوچک داشتند.
- تمیز و عاری از آلودگی: قبل از انبار کردن برنج، مکان را کاملاً تمیز و ضد عفونی کنید. این باعث می شود از ورود حشرات و جوندگان جلوگیری شود.
- کف و دیوارها: کف انبار را با پالت های چوبی یا پلاستیکی بپوشانید تا از تماس مستقیم برنج با زمین جلوگیری شود. دیوار ها هم باید صاف و قابل شستشو باشند.
2.اهمیتِ کیسه ها در شرایط انبار کردن برنج
- کیسه های نخی یا کنفی: این جنس پارچه، بهترین انتخاب برای روش انبار کردن برنج اصولی است. چرا؟ چون به طورِ طبیعی شرایطِ تهویه مناسب را فراهم می کنند و از تجمع رطوبت جلوگیری می کنند. از طرفی کیسه ها باید ضخیم و محکم هم باشند تا از پاره شدن و نفوذِ دوستان جَونده جلوگیری کنند.
- اجتناب از کیسه های پلاستیکی: بشکه ها یا کیسه های پلاستیکی باعث تجمع رطوبت و فساد برنج می شوند.
3. چیدمان منظم؛ بهترین روش برای انبار کردن برنج
- ایجاد فاصله: کیسه های برنج را به طور منظم و با فاصله از هم بچینید. این کار باعث می شود هوا به خوبی بین کیسه ها جریان داشته باشد و از تجمع رطوبت و گرما جلوگیری شود. توصیه می شود بین ردیف های کیسه های برنج، فاصله بگذارید. این فاصله به جریان آزادانه هوا و دسترسی آسان برای بازرسی کیسه ها کمک می کند. در یک ردیف، حداقل 10 تا 15 سانتی متر فاصله بین کیسه ها در نظر بگیرید. این دوری هم برای گردش هوا و جلوگیری از تجمع رطوبت ضروری است. بهتر است کیسه های برنج با سقفِ محل نگهداری، دست کم 1.5 متر فاصله داشته باشند.
- استفاده از پالت: کیسه ها را روی پالت های چوبی یا پلاستیکی بچینید. این کار باعث میشود از سطح زمین فاصله داشته باشند و از نفوذ رطوبت و حشرات جلوگیری شود.
- چیدمان متقاطع: کیسه ها را به صورت متقاطع روی هم بچینید. این کار باعث می شود وزن هر کدام به طور مساوی توزیع شود و از فشار زیاد بر کیسه های زیرین جلوگیری شود.
- فاصله از دیوار: کیسه ها را با فاصله حداقل 50 سانتی متر از دیوار ها بچینید. این کار باعث می شود هوا به خوبی در اطرافشان جریان داشته باشد و از تجمع رطوبت و حشرات جلوگیری شود.
- ارتفاع چیدمان مناسب: ارتفاع چیدمان کیسه ها را متناسب با ظرفیتِ مکان، شرایط انبار کردن برنج و نوع کیسه ها انتخاب کنید. در ضمن از چیدن بیش از حد کیسه ها روی هم خود داری کنید.
برنج کادوس نشان
جمع ممتازترین برنج های ایرانی اینجا جمع است
4. بررسی دوره ای شرایط انبار کردن صحیح برنج
- به طور منظم (حداقل هر دو هفته یک بار) کیسه ها را بررسی کنید.
- کیسه ها را از نظر وجود رطوبت بررسی کنید. در صورت مشاهده رطوبت، آن ها را جا به جا کنید و در محل انبار شرایط را بهبود دهید.
- انبار را از نظر وجود حشرات بررسی کنید. در صورت مشاهده حشرات، از مواد ضدعفونی کننده طبیعی یا قرص های ضد آفت استفاده کنید.
- کیسه ها را از نظر وجود بوی نا مطبوع یا تغییر رنگ بررسی کنید. در صورت مشاهده فساد، کیسه های آلوده را جدا کنید.
- بسته های زیرین را به بالای چیدمان منتقل کنید و کیسه های بالایی را به پایین منتقل کنید. این کار باعث می شود برنج به طور یکنواخت نگهداری شود.
5.پیشگیری؛ هوشمندانه ترین روش برای انبار کردن برنج
- استفاده از مواد ضد عفونی کننده طبیعی: برگ های بو، سیر یا فلفل خشک را در بین کیسه ها قرار دهید چون دافعِ حشرات هستند.
- استفاده از قرص های ضد آفت: در صورت نیاز، از قرص های برنجِ مخصوصِ ضد آفت استفاده کنید.
- نگهداری برنج در دمای پایین: همیشه، دمای انبار را پایین نگه دارید.
7 نکته تکمیلی در شرایط انبار کردن برنج
- یک انباردار حرفه ای باشید: اطلاعات مربوط به تاریخ انبار کردن، نوع برنج و تاریخ انقضا را روی کیسه ها ثبت کنید. توجه به اطلاعات، ساده ترین و در عین حال اصولی ترین روش برای انبار کردن برنج در طولانی مدت است.
- تهویه مناسب: درست است که در شرایط لازم برای انبارداری برنج، گفتیم نباید نور زیاد از پنجره به داخل بتابد، اما باید شرایط استاندارد برای ورود و خروج هوا را بررسی کنید تا از نم کشیدن و رطوبت زدگی جلوگیری کنید. همان ابتدای کار از تهویه مناسب انبار اطمینان حاصل کنید. در صورت نیاز، از فن ها یا دریچه های تهویه استفاده کنید.
- کنترل دما: دمای انبار را در محدوده 15 تا 25 درجه سانتی گراد نگه دارید.
- نظافت انبار: انبار را به طور منظم تمیز و ضد عفونی کنید.
- قبل از انبار کردن، از خشک بودن برنج مطمئن شوید.
- از انبار کردن برنج در کنار مواد غذایی بودار خودداری کنید.
- در صورت مشاهده هرگونه آفت یا فساد، سریعاً اقدام کنید.
طول عمر برنج در صورت درست بودن شرایط انبار کردن برنج
مدت زمان ماندگاری برنج به عوامل مختلفی از جمله نوعِ برنج، شرایط نگهداری و نوع بسته بندی بستگی دارد. به طور کلی:
- برنج سفید با رعایت روشهای نگهداری از برنج در انبارهای استاندارد (خشک، دمای مناسب و دور از نور مستقیم خورشید) می تواند تا 10 الی 25 سال یا حتی بیشتر ماندگاری داشته باشد. مهم ترین نکته در نگهداری برنج سفید، جلوگیری از نفوذ رطوبت و حشرات است.
- برنج قهوهای به دلیل داشتن سبوس، ماندگاری کمتری نسبت به برنج سفید دارد. در شرایط نگهداری مناسب، برنج قهوه ای می تواند تا 6 ماه در دمای اتاق و تا 12 ماه در یخچال یا فریزر ماندگاری داشته باشد.
در آخر باید گفت که برنج، یکی از وفادار ترین مواد غذایی برای نگهداری در طولانی مدت است؛ البته به شرطِ آن که ارزشِ او و اصول نگهداری اش را بدانیم.
